Instalacja LPG po zimie

Każdy samochód powinien przejść przegląd sprawdzający jego stan techniczny, zarówno przed zimą, jak i po niej. W przypadku pojazdów napędzanych autogazem trzeba będzie dodatkowo wykonać też kontrolę instalacji zasilającej. Zobaczmy, co podlega sprawdzeniu i dlaczego. (więcej…)

Kaloryczność: gaz LPG a gaz ziemny

Zasilanie domostw w paliwo gazowe podzielone jest w praktyce pomiędzy użytkowników gazu ziemnego i gazu LPG. Podstawowa przyczyna to oczywiście dostępność paliwa: gaz ziemny jest pierwszym wyborem wszędzie tam, gdzie tylko dostępna jest sieć gazowa. Wszędzie indziej właściciele chcący mieć instalację gazową w pomieszczeniach niejako z musu decydują się na gaz LPG. Ale paliwo gazowe równie chętnie wybierane jest jako sposób na zasilanie kotła CO. Planując instalację kotła na gaz, trzeba się więc zastanowić, czy zawsze warto wybrać gaz ziemny. Gaz LPG jako gaz grzewczy posiada sporo zalet (np. jest oczyszczony z tlenków siarki, azotu i węgla podczas procesu rafinacji z ropy naftowej), przede wszystkim jednak – ma wysoką wartość opałową, pozwalającą dzięki większej wydajności zużywać mniej gazu. Co oznacza różnica w kaloryczności gazu LPG i gazu ziemnego? (więcej…)

Gaz LPG w butlach turystycznych

W dzisiejszym artykule zastanowimy się, gdzie i jak można zastosować gaz LPG podczas wypraw turystycznych. Na początku przyjrzyjmy się jednak samym butlom. To popularne, niewielkie butle z gazem o pojemności zazwyczaj 2, 3 lub 5 kg (choć spotykane są również o pojemności 1 kg, a nawet 0,5 kg) i zaworze o średnicy 3/8” z wyjściem pionowym. Zawór zabezpieczony jest polimerową zaślepką przed dostaniem się do jego wnętrza zanieczyszczeń, wyposażony jest również w plastikowe uchwyty uniemożliwiające wyślizgnięcie się butli z rąk. Zbiornik butli wykonany jest ze stali. Niegdyś butle turystyczne były w kolorze czerwonym, dziś kolor ten zarezerwowany jest wyłącznie dla gaśnic.

Butle turystyczne powinny być napełniane wyłącznie w miejscach do tego uprawnionych, to jest w rozlewniach gazu. Rozlewnie takie są nie tylko miejscem, w którym napełnienie butli odbędzie się w sposób zgodny z przepisami, pracownicy rozlewni każdorazowo sprawdzają również stan techniczny naszego zbiornika i jego legalizację, co generalnie przekłada się na bezpieczne użytkowanie turystycznych butli z gazem LPG. Obecnie butli turystycznych nie napełnia się już, a po prostu wymienia na napełnione.

Zastosowanie butli turystycznych

A gdzie butle turystyczne znajdują zastosowanie? Butle turystyczne stosowane są w urządzeniach o małym zużyciu gazu LPG, gdzie zasilają proste najczęściej układy. Przede wszystkim stosuje się je jako źródło gazu w kuchenkach turystycznych, ponadto w lampach gazowych i wszędzie tam, gdzie wymagana jest mobilność urządzeń zasilanych gazem LPG. Butle turystyczne znajdziemy więc w samochodach kempingowych (caravaning), na jachtach i łodziach rybackich, ale również w zastosowaniu pozaturystycznym, np. do wykonywania drobnych prac dekarskich (zgrzewanie papy), także jako źródło zasilania palników w pracach złotniczych i w badaniach laboratoryjnych oraz jako źródło energii cieplnej w urządzeniach grzewczych.

Przy użytkowaniu butli turystycznych warto pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa: butle powinny pochodzić z legalnego, znajdującego się pod kontrolą UDT źródła, mieć na zbiorniku informację o firmie napełniającej daną butlę gazem LPG, zaś na zaworze – zaślepkę i termokurczliwą folię, będącą gwarancją poprawnego napełnienia. Powinniśmy też znaleźć informacje dotyczące zarówno dopuszczalnej maksymalnej wagi gazu w butli, jak i daty legalizacji zbiornika. Podłączenie powinno poprzedzić sprawdzenie stanu instalacji, zwłaszcza wężyków wykonanych z gumy: należy zwrócić uwagę, czy na ich powierzchni nie są widoczne pęknięcia i inne uszkodzenia mechaniczne. Dla zwiększenia bezpieczeństwa raz do roku taką instalację powinna sprawdzić osoba do tego uprawniona.

Pomysł na ogrzewanie – kominek gazowy

Sezon grzewczy w Polsce trwa w zasadzie od przełomu października i listopada do końca marca, ceny opału do najniższych nie należą, pojawia się również problem niskiej emisji – przyczyny smogu. Jak sobie poradzić z takimi wyzwaniami? Ciekawym pomysłem na ogrzewanie może w takich okolicznościach okazać się kominek gazowy. Jest to urządzenie posiadające zalety klasycznego kominka i jednocześnie ogrzewania gazowego. Jako źródło energii wymaga zasilania gazem ziemnym z sieci lub gazem LPG z butli. Rozwiązanie to daje możliwość dowolnego w zasadzie umieszczenia takiego kominka, np. w sypialni albo w… łazience. Kominek gazowy może być również podłączony do lokalnej sieci LPG i być zasilany ze zbiornika na gaz. (więcej…)

Zalety gazowego grilla

Choć to jeszcze zima, to niektórzy z pewnością myślą już o sezonie grillowym. Wiele osób ma problem z rozpalaniem tradycyjnych grilli. Tego oczywiście da się uniknąć, jeśli mamy grill zasilany gazem. Urządzenia te rozpalają się wprost dziecinnie łatwo, a do tego posiadają jeszcze parę innych zalet. (więcej…)

Stacja gazu LPG: budowa

Tankując pojazd autogazem warto jest dowiedzieć się, z jakich elementów w ogóle składa się stacja gazu LPG. Przepisy prawne określające budowę stacji gazu LPG, jej zasady lokalizacji oraz inne informacje techniczne wskazuje Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych i ich usytuowanie (Dz.U.2005 nr 243, poz. 2063).

Stacje gazu płynnego  dzielimy na stacje gazowe samodzielne i kontenerowe. Te pierwsze to takie, w których składzie jest budynek, zbiorniki oraz instalacja do magazynowania, przepompowywania i dystrybucji gazu LPG oraz instalacje towarzyszące. Te drugie z kolei to stacje do tymczasowego wydawania paliwa gazowego. Ich konstrukcja umożliwia przetransportowanie stacji w inne miejsce. Stacja może, ale nie musi znajdować się w granicach bazy gazu płynnego, może też mieć na swoim terenie rozlewnię gazu, gdzie dystrybuuje się gaz do butli.

Zbiorniki do magazynowaniu gazu na stacji LPG i innych obiektach magazynujących LPG mogą być zbiornikami podziemnymi, naziemnymi lub mogą być przykryte kopcem. Muszą być wyposażone w zawory bezpieczeństwa i odcinające, automatyczne zawory awaryjne na wypadek wycieku gazu i mierniki wskazujące maksymalny poziom napełnienia. Ponadto manometry, a od określonej pojemności – odprowadzenie wody, własne zaopatrzenie w wodę, czasem również instalację zraszaczową lub inną formę ochrony przeciwpożarowej. Zbiorniki LPG muszą oczywiście spełniać normy wytrzymałości ogniowej oraz mieć stosowne zabezpieczenie antykorozyjne. Ich lokalizacja wobec budynków w których mogą przebywać ludzie różnić się będzie w zależności od typu i objętości zbiornika i wynosi od 30 do nawet 300 m. Ich pojemność to do 20 m3 (podziemne), do 5 m3 (naziemne) i do 1350 kg (butle stalowe).

Ponadto w wyposażeniu stacji LPG powinny znajdować się pompy z zabezpieczeniem antyeksplozyjnym oraz rurociągi doprowadzające gaz LPG do odmierzaczy, czyli dystrybutorów gazu. W Polsce do napełniania zbiorników pojazdów gazem wykorzystuje się pistolety nalewcze typu włoskiego.

Działanie stacji gazu płynnego LPG

A jak wygląda w praktyce tankowanie gazu od strony technicznej? Oto opis działania stacji gazu płynnego. Gaz ze zbiornika płynie rurociągiem fazy ciekłej przez zawór hydrostatyczny i chroniący pompę filtr odstojnikowy do pompy właśnie. Stąd jest pompowany przez zawory przelewowy (zabezpiecza przed nadmiarem gazu poprzez odprowadzenie go bypassem do zbiornika) i zwrotny (uniemożliwia cofnięcie się gazu płynnego LPG i zapobiega nagłemu wzrostowi ciśnienia w dystrybutorze). Następnie, poprzez złącza zrywalne trafia do odmierzacza. Złącza zrywalne umieszczone są na poziomie gruntu i są one zabezpieczeniem chroniącym dystrybutor w przypadku najechania na niego lub zniszczenia i oderwania (stąd nazwa), montuje się je również między odmierzaczem a pistoletem. Odmierzacze dystrybuują gaz bezpośrednio do zbiorników samochodowych. W ich wnętrzu znajdują się m.in. przepływomierze, filtry gazu, manometry, zawór różnicowy oraz elementy przeliczające przepływ i informujące prowadzącego o pracy odmierzacza.

Stacja LPG: jak samodzielnie zatankować pojazd?

Użytkowników pojazdów napędzanych LPG jest w kraju coraz więcej. Sieć zaopatrzenia w tego typu paliwo również jest rozbudowana, na większości stacji paliw możemy znaleźć dystrybutor LPG. Jeszcze do niedawna (do 2013 r.) do zatankowania wozów gazem oddelegowany był specjalny pracownik stacji, dziś już możemy tę czynność wykonywać sami. Jest jednak wielu kierowców, którzy wciąż mają obawy podczas tankowania autogazu. Oczywiście, samodzielne tankowanie gazu do samochodu przy zachowaniu określonej procedury jest całkowicie bezpieczne i stosunkowo proste, mimo to przygotowaliśmy ten mini-poradnik, w którym przedstawiamy jak samodzielnie zatankować pojazd na stacji LPG.

Przede wszystkim, by zatankować autogaz należy podjechać do dystrybutora, zatrzymać pojazd, wyłączyć silnik i zaciągnąć ręczny hamulec. Następnie należy założyć rękawice ochronne, odkręcić zaślepkę zaworu do wlewu gazu LPG oraz przypiąć do samochodowego zaworu pistolet podający gaz do zbiornika w wozie. Pistolet należy dopasować do zaworu i zablokować przy pomocy niewielkiego przełącznika w jaskrawym (pomarańczowym lub czerwonym) kolorze. Współczesne stacje LPG do samodzielnego tankowania pojazdów wyposażone są w urządzenia do bezpiecznego tankowania, rozpoczęcie tankowania gazu LPG będzie więc możliwe tylko po odpowiednim podpięciu pistoletu do zaworu w samochodzie. Kolejnym krokiem jest już rozpoczęcie tankowania: kierowca podchodzi do dystrybutora i wciska przycisk tankowania gazu. Gaz pompowany jest wtedy, gdy guzik pozostaje wciśnięty; każde zdjęcie palca z guzika tankownia powoduje przerwanie procesu. Pompowanie gazu do zbiornika zostanie automatycznie zatrzymane, gdy zawór samochodowy „odbije”, czyli gdy zbiornik LPG napełni się wg specyfikacji. Teraz pozostaje już jedynie zwolnić blokadę pistoletu, odwiesić go na miejsce i nakręcić zaślepkę zaworu na wlew gazu. Pojazd jest zatankowany.

Gaz LPG: ryzyko podczas tankowania

Jak już zostało to powiedziane powyżej, tankowanie gazu LPG jest w zasadzie bezpieczne, bo stacje paliw wyposażone są w nowoczesne urządzenia ograniczające ryzyko: tankowanie może się odbyć tylko po spełnieniu określonych warunków, producent aparatury musiał również zadbać o ograniczenie ryzyka wycieku podczas pompowania gazu do zbiornika w samochodzie. Nie można jednak powiedzieć, że podczas tankowania ryzyko nie istnieje. Problem może pojawić się, gdy zbiornik pojazdu nie ma legalizacji, przez co nie wiadomo czy zawór u wylotu zbiornika jest sprawny. Warto wiedzieć, że zatankowanie gazu LPG do pełna tak naprawdę oznacza napełnienie tegoż zbiornika w 80%, LPG pod wpływem wzrastającej temperatury zwiększa bowiem swoją objętość, niezbędne jest więc zapewnienie w zbiorniku odpowiedniej przestrzeni. Dlatego tankujmy gaz tylko do legalizowanych zbiorników ze sprawnymi zaworami nadmiarowymi. Dla pewności też warto wiedzieć, jakiej pojemności jest zbiornik na gaz w naszym pojeździe.

Podczas tankowania gazu LPG istnieje również ryzyko oparzenia podczas odpinania pistoletu, gdy niewielka ilość gazu zgromadzona pomiędzy zaworem zbiornika a pistoletem może wystrzelić na ręce tankującego. Gaz LPG zmienia stan skupienia z ciekłego na lotny w kontakcie w wysoką temperaturą (a taka dlań jest temperatura ludzkiego ciała). Dlatego tak istotne jest zakładanie do tankowania rękawic ochronnych.

Butle z gazem LPG: jak przewieźć?

Gaz LPG jest atrakcyjnym, bo tanim, ekonomicznym i czystym paliwem, wykorzystywanym zarówno do napędzania samochodów i pojazdów innego typu, jak i przydatnym do ogrzewania pomieszczeń. Dlatego jest chętnie wykorzystywany do wspomnianych powyżej celów. Jednak najczęściej samodzielnie nie przewozimy butli z gazem LPG. Dlaczego?

Żeby przewieźć butlę z LPG prywatnym samochodem, należy spełnić szereg wymagań i zachować szczególną ostrożność podczas transportu. Przede wszystkim, butla powinna być przewożona w pozycji pionowej i zabezpieczona przed przesunięciem oraz uderzeniem przez inny ładunek. Przyczyna jest prozaiczna – podczas gwałtownego hamowania butla z gazem może się przewrócić, przemieścić i w efekcie rozszczelnić lub nawet eksplodować. Zanim w ogóle przystąpimy do transportu butli, powinniśmy: sprawdzić poprawność montażu zaworu i obecność w nim gumowej uszczelki oraz zakrętki na króćcu zaworu. Butli nie należy rzucać, przetaczać, przewracać ani przewozić jednocześnie z innymi materiałami łatwopalnymi lub wybuchowymi. W przypadku odbioru butli od dystrybutora gazu LPG butle zostaną sprawdzone pod względem bezpieczeństwa przez wykwalifikowany personel. Dlatego najlepiej jest zamawiać je właśnie u sprawdzonego dostawcy. Tym bardziej, że dysponuje on środkami transportu przeznaczonymi do przewozu butli z LPG.

Dostawa gazu LPG do odbiorców

Gaz LPG to według przepisów krajowych i europejskich substancja niebezpieczna, łatwopalna i szkodliwa dla środowiska. Dlatego transport LPG na większą skalę powinien odbywać się według określonego schematu i pojazdem przystosowanym do tego celu. Regulują ten aspekt przepisy zawarte w kilku dokumentach, ale najważniejszym aktem prawnym dotyczącym przewozu towarów niebezpiecznych jest umowa określana mianem Umowy ADR (Accord Dangereuses Router). Precyzuje ona m.in. zakres towarów niebezpiecznych, sposoby ich klasyfikacje, rodzaje stosowanych do transportu opakowań, zakres użytkowania cystern, procedur ładowania, przewozu i rozładowywania, wreszcie – zasady konstrukcji i oznakowania pojazdów przeznaczonych do transportu poszczególnych substancji i wyłączenia z przytoczonych przepisów. Ponadto, do przewozu gazu LPG do odbiorców stosuje się również przepisy Ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U. 2011 Nr 227 poz. 1367).

Gaz LPG a detektor gazowy

Użytkownicy instalacji i urządzeń gazowych coraz chętniej sięgają po zabezpieczenia mające na celu wykrycie ulatniającego się gazu. Do tego celu służą popularne detektory gazu. Montaż tego typu urządzenia w domu jest jak najbardziej pożądany, wszak liczą się względy bezpieczeństwa mieszkańców danego budynku. Detektory gazowe wybierane są najczęściej tam, gdzie użytkowany jest gaz ziemny, a to ze względu na jego właściwości lotne: gaz ten jest lżejszy od powietrza i w połączeniu z tlenem z powietrza atmosferycznego tworzy mieszankę wybuchową. Co jednak mają zrobić użytkownicy domowych instalacji LPG? Stosowany w domowych instalacjach gaz LPG jest cięższy od powietrza i przy ewentualnym wycieku będzie gromadzić się tuż nad powierzchnią ziemi, przy podłodze. Czy w takim wypadku również należy zaopatrzyć się w detektor gazowy? A posiadacze samochodów napędzanych autogazem – czy powinni mieć w garażu czujnik gazowy?

W obu przypadkach odpowiedź brzmi – tak, zagrożenia nie można bagatelizować. Czujniki warto instalować w pomieszczeniach, gdzie znajdują się urządzenia gazowe, a więc w kuchni (kuchenka), łazience (gazowy podgrzewacz wody), kotłowniach czy właśnie w garażach. Detektor gazu powinien być instalowany w bezpośredniej bliskości urządzenia (nie dalej, niż 3 m od niego), jednak ze względu na właściwości fizyczne paliwa gazowego trzeba go będzie umieścić około 15-30 cm nad ziemią. Trzeba też uwzględnić w lokalizacji odległość od przeszkód: detektor umieszczamy z dala od drzwi, zagłębień, progów i innych załamań podłoża.

W przypadku przekroczenia maksymalnego bezpiecznego stężenia, czyli wycieku gazu detektor da mieszkańcom znać sygnałem akustycznym (dźwięk) i optycznym (migające światło). Warto jest poszukać urządzenia współpracującego z systemem wentylacji mechanicznej i/lub z zaworem odcinającym dopływ gazu do budynku. W razie wycieku źródło zasilania zostanie odcięte lub uruchomi się wyciąg wywiewający nadmiar gazu na zewnątrz.

Montaż detektora gazu LPG w garażu

Posiadacze pojazdów napędzanych autogazem zastanawiają się zapewne, jak mają zadbać o swoje bezpieczeństwo. Garaż dla pojazdów ze zbiornikiem LPG powinien przede wszystkim być wyposażony w dodatkowe otwory wentylacyjne, które będą umiejscowione w odległości około 15 cm od powierzchni podłogi. Najlepiej zlokalizować je w drzwiach garażowych i w przeciwległej drzwiom ścianie. Dobrze jest również zamontować w tym pomieszczeniu system wentylacji mechanicznej, uruchamiany jednak w przypadku przekroczenia maksymalnego bezpiecznego stężenia gazu w garażu. Ale jak umiejscowić detektor gazu w garażu? Często jest tam sporo nierówności podłoża, np. spust kanalizacyjny czy kanał naprawczy. W tych miejscach z pewnością będzie gromadził się gaz. O ile kwestię spustu da się rozwiązać poprze zmianę spadku wylewki podłoża lub wyprowadzenie rury odpływowej na zewnątrz budynku zamiast do kanalizacji, o tyle z kanałem sprawa jest nieco trudniejsza. Tam niestety również należałoby zamontować system do automatycznej wentylacji mechanicznej (wentylatory wyciągowe). Sam detektor dobrze jest umieścić w najniższym punkcie pomieszczenia na wysokości 10 – 30 cm nad podłogą. Prace te jednak trzeba zaplanować na etapie projektowania garażu.

Wózki widłowe: napęd na LPG

Dużą część silników spalinowych stosunkowo łatwo jest dostosować do zasilania gazem LPG. Rozwiązanie to znajduje zastosowanie nie tylko w silnikach pojazdów osobowych, ale i użytkowych, na przykład w transporcie miejskim, w przemyśle czy logistyce. W tej ostatniej branży często spotykane są wózki widłowe z napędem LPG. Są to pojazdy chętnie wybierane do magazynów wielkopowierzchniowych z kilku powodów: ich udźwig i wydajność są wysokie, ale koszty eksploatacji niższe, niż sztaplarek z napędem spalinowym na olej napędowy lub benzynę. Do tego wózki napędzane gazem LPG mają mniejsze ograniczenia bezpieczeństwa (emisja spalin) niż pojazdy napędzane benzyną i diesle. Ponadto ich obsługa jest nieskomplikowana, a konstrukcja zapewnia wszechstronne wykorzystanie, również na zewnątrz w niekorzystnym terenie i w okolicznościach pogorszonych warunków atmosferycznych. Wózki widłowe o napędzie LPG przeznaczone są do wyjątkowo intensywnego użytkowania, nie wymagają długich przestojów potrzebnych na ich ładowanie, jak np. wózki zasilane energią elektryczną. Do napędzania wózków na gaz wykorzystuje się wbudowane w pojazd lub zewnętrzne butle LPG o pojemności 11 kg, choć można instalować większe zbiorniki. Montowane są zazwyczaj poziomo i pojedynczo, jednak spotykane są i modele wózków widłowych z pionowym położeniem butli lub zasilane parą butli. Jaka jest różnica pomiędzy butlą z gazem LPG do domowego użytku a butlą do wózka widłowego?

Butle domowe a do wózka LPG

Butle do wózków widłowych nazywane są butlami syfonowymi i na pozór przypominają te do domowego użytku, różnią jednak nieco od nich konstrukcją. Przede wszystkim inny jest wewnętrzny system poboru gazu: znajdująca się wewnątrz butli rurka sięga dna zbiornika, przez co możliwe staje się całkowite opróżnienie butli. Nadto w wózkach widłowych napędzanych LPG gaz podawany jest do silnika w fazie płynnej, stąd niezbędne jest poziome położenie butli na wózku. Jest to istotne i z innego powodu: ze względu na właściwości fizyczne gazu LPG (zwiększa objętość pod wpływem wyższej temperatury) butla nie jest napełniana do końca, a jedynie w 80%. W dobrej jakości butlach do wózków znajdziemy filtr i zawór do usuwania oleju pochodzącego z pomp do napełniania butli gazem.